Trzciano Nowe

gmina Szudziałowo, powiat sokólski, województwo podlaskie

Typ miejsca

Las tzw. Las Padirka na terenie Puszczy Knyszyńskiej

Informacje nt. zbrodni

W lasach między obecnymi miejscowościami Trzciano Nowe i Lipowy Most ukrywała się grupa uciekinierów z getta białostockiego- siedmiu mężczyzn w wieku ok. 30 lat i około 20-letnia kobieta. W leśnej kryjówce mieli spędzić czas od lata do późnej jesieni. Przez ten czas miejscowa ludność zaopatrywała ich w żywność. Kiedy spadł pierwszy śnieg gajowy poinformował leśniczego o podejrzanych śladach na śniegu. “Specjalny oddział żandarmerii z Kopnej Góry urządził zasadzkę w lesie i wszyscy Żydzi zostali zamordowani. Kazano im zdjąć ubrania, położyć się twarzami do ziemi w rzędzie wzdłuż drogi i strzelano w tył głowy”(strony z Kartoteki b. Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Białymstoku). Zwłoki zakopano miejscu egzekucji, gdzie spoczywają do dnia dzisiejszego.

Upamiętnienie

Miejsce zostało oznaczone tablicą opisującą ilość ofiar, miejsce z którego ofiary pochodziły oraz miesiąc i rok egzekucji.

Miejsce grobu zostało oznaczone drewnianą macewą w 2020 roku ramach projektu “Punkty Odniesienia – oznakowanie 24 żydowskich grobów wojennych drewnianymi macewami.”. Punkty odniesienia” to próba znalezienia sposobu na znakowanie odnalezionych mogił, zanim możliwe będzie ich upamiętnienie. Działanie ma na celu drobną ingerencję w krajobraz tych miejsc, która przypominałaby o tym, co w nim niewidoczne, a często obecne w pamięci lokalnych społeczności. Będąc jedynie tymczasowym upamiętnieniem, drewniane macewy mają otwierać możliwość przejęcia przez lokalne społeczności opieki nad tymi miejscami, oswojenia ich, a być może także uruchomienia własnych, związanych z nimi praktyk lub trwałego ich upamiętnienia. 

Więcej o projekcie można przeczytać tutaj:

https://zapomniane.org/wp-content/uploads/2018/10/MACEWY_punkty-odniesienia_folder.pdf

Projekt  “Punkty Odniesienia – oznakowanie 24 żydowskich grobów wojennych drewnianymi macewami. ” był realizowany dzięki dofinansowaniu Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny oraz  The Matzevah Foundation.


Identyfikacja grobu na podstawie nieinwazyjnych badań.

W dniu 28.02.2018r. przeprowadzono wizję lokalną w obecności świadka, w celu lokalizacji zbiorowego grobu siedmiu ofiar z Supraśla, zamordowanych i pochowanych w lutym 1944r. Świadek precyzyjnie wskazał miejsce pochówku (GPS: N53°13.631′ E023°32.182′), które ówcześnie zostało oznaczone tablicą opisującą ilość ofiar, miejsce z którego ofiary pochodziły oraz miesiąc i rok egzekucji.

Pomiar rzeźby terenu potwierdza liczne naruszenia w obszarze wskazanym przez świadka, co utrudnia dokładne określenie naruszenia dotyczącego wskazanego grobu.

Badania georadarowe w tej lokalizacji planowane są na wiosnę 2021r.

Nie prowadzono kwerendy zdjęć lotniczych dla tego obszaru.

Źródła

Kontakt i współpraca

Nadal poszukujemy informacji na temat tożsamości ofiar i lokalizacji żydowskich grobów w miejscowości Trzciano Nowe. Jeżeli wiesz coś więcej, napisz do nas na adres mailowy: fundacjazapomniane@gmail.com.

Bibliografia

Kartoteka b. OKBZHpNP w Białymstoku – relacja pana Mikołaja Wilczyńskiego dotycząca żydowskich grobów wojennych w Trzcianie Nowym, dokumentacja fotograficzna z wizji lokalnej miejsca, plan opisanego miejsca.