Szydłów

gmina Szydłów, powiat staszowski, województwo świętokrzyskie

Typ miejsca

Cmentarz żydowski w Szydłowie. Tzw. sala rycerska na zamku w Szydłowie. Masowy grób ofiar Holocaustu. We wspólnej mogile złożono ciala co najmniej sześciu osób.

Informacje nt. zbrodni

W 1943 r. (miesiąc i dzień nieznane) zostało rozstrzelanych w Szydłowie ok. 30 Żydów w tym 12 osób z rodziny Zelmanów i 2 osoby z rodziny Fiszlów. Nazwisk pozostałych ofiar nie ustalono. Zwłoki pochowano na cmentarzu żydowskim w Szydłowie oraz w przypadkowych miejscach (IPN Bu 2448/381).

Nie udalo sie jak do tej pory ustalić, w którym miejscu na cmentarzu znajdują się ich groby.

W 2015 r. w trakcie badań archeologicznych i architektonicznych przeprowadzonych w rejonie pałacu królewskiego (tzw. sali rycerskiej) na zamku w Szydłowie, w północno-zachodnim narożniku zachodniego członu pałacu, natrafiono na masowy grób ofiar Holocaustu. We wspólnej mogile złożono ciała co najmniej sześciu osób. Archeolog nadzorujący prace ustalił, na podstawie rozmów z mieszkańcami miejscowości, że zwłoki należą najprawdopodobniej do żydowskiej rodziny Zalemanów (Zelmanów) zamordowanej przez Niemców w 1942 r. Według niektórych mieszkańców Szydłowa zamordowanie pochodzili z pobliskich Kurozwęk. Trudno rozstrzygnąć czy chodzi o tę samą rodzinę, o której mowa w cytowanym wyżej dokumencie.

Z kolei wójt gminy Szydłów z czasów okupacji niemieckiej zeznał w 1947 r. przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Radomiu, że w 1942 r. w trakcie wywózki Żydów do Chmielnika zamordowano na terenie Szydłowa 6 osób (starców, kobiety). Zwłoki ofiar pochowano na terenie cmentarza żydowskiego (IPN GK 179/116).

Identyfikacja grobu na podstawie badań

W dniu 31.12.2013 r. przeprowadzono wizję lokalną w miejscu zbiorowego grobu (GPS:N50°35.427E020°59.984). Lokalizacja ta została potwierdzona inwazyjnymi badaniami archeologicznymi, przeprowadzonymi w listopadzie 2015 r. na zlecenie Urzędu Miasta. Podczas prac archeologicznych odkryto szczątki ludzkie ośmiu ofiar.

Nie prowadzono badań geofizycznych.

Pomiar rzeźby terenu (LIDAR) nie jest pomocny w tym przypadku.

Nie przeprowadzono kwerendy fotografii lotniczych dla tego obszaru.

Źródła

Kontakt i współpraca

Nadal poszukujemy informacji nt. tożsamości ofiar i lokalizacji żydowskich grobów w Szydłowie. Jeżeli wiesz coś więcej, napisz do nas na adres mailowy: fundacjazapomniane@gmail.com.

Bibliografia

GK 179/116, Akta OKBZN w Radomiu dot. żydowskich grobów wojennych na terenie m. Szydłów, pow.staszowski, woj. świętokrzyskie.

IPN Ki 53/4494, żydowskie groby wojenne na terenie m. Szydłów, pow.staszowski, woj. świętokrzyskie.

IPN BU 2448/381, żydowskie groby wojenne na terenie m. Szydłów, pow.staszowski, woj. świętokrzyskie.