Łuby-Kurki

gmina Miastkowo, powiat łomżyński, województwo podlaskie

Typ miejsca

Obecnie teren nieczynnej szkoły w Łubach-Kurkach. Plac szkolny, w olszynie pod drzewem.

Informacje nt. zbrodni

W pierwszej połowie 1942 r., w miejscowości Łuby-Kurki, niemieccy żandarmi z posterunku w Miastkowie zamordowali pięćdziesięcioletniego Leiba Minkiewicza. Jego zwłoki pochowano na placu szkolnym. Warto w tym miejscu przytoczyć zeznanie pana Piotra, który okupację hitlerowską spędził w Łubach-Kurkach i był świadkiem morderstwa: “W miesiącu styczniu lub lutym 1942 r. do wsi Łuby-Kurki przyjechało dwóch żandarmów niemieckich z posterunku z Miastkowa. […] W tym czasie na skraju wsi mieszkali Żydzi Minkiewicze, którzy trudnili się rolnictwem. Widziałem, jak żandarmi zajechali do zabudowań Minkiewiczow, aby ograbić ich z żywności. W pewnej chwili zobaczyłem, jak żandarm Belko wszedł do stodoły i usłyszałem w niedługim czasie strzały. Belko wyszedł ze stodoły, wsiadł wraz z drugim żandarmem do bryczki i odjechali. Wtedy Żydzi weszli do stodoły i wynieśli stamtąd trupa Lejba Minkiewicza, był on w wieku około 50 lat, był umysłowo chory, a właściwie niedorozwinięty psychicznie.” (zeznanie z dnia 3.03.1973 r. złożone przed Sądem powiatowym w Łomży, akta o sygn. Ds 164/69, Akta w sprawie zbrodni żandarmów niemieckich w Miastkowie, pow. Łomża)

Ten sam świadek zeznawał rok później 26 lipca 1974 r. przed Prokuratorem Prokuratury Powiatowej w Białymstoku: “Pamiętam dobrze, że w miesiącu styczniu lub lutym 1942 roku do naszej wsi przyjechali żandarmi niemieccy z posterunku w Miastkowie. […] Widziałem, jak żandarmi pojechali w kierunku zabudowań rodziny żydowskiej Nilkiewiczów. Mieszkali oni od moich zabudowań około 300 metrów. Ponieważ szedłem w tą samą stronę, w którą jechali żandarmi, widziałam jak zatrzymali się w pobliżu zabudowań Nilkiewiczów, weszli do ich mieszkania. […] Było to w dzień, około godziny 13:00. Zauważyłem, że po krótkim czasie żandarmi wyszli z mieszkania Nilkiewiczów i udali się do ich stodoły. W stodole tej usłyszałem strzały. […] Wkrótce po wystrzale [żandarm] Schulz wyszedł ze stodoły a za nim [żandarm] Belko. Żandarmi udali się do bryczki i odjechali z powrotem w kierunku Miastkowa. Zauważyłem, że do stodoły pobiegli Żydzi z rodziny Nilkiewiczów. Od stodoły za chwilę nieśli zwłoki zamordowanego przez żandarmów Lejba Nilkiewicza. Miał on lat około 50 i był chory umysłowo. Choroba ta nie miała agresywnego podłoża i Lejb Nilkiewicz nikomu we wsi nie wadził. […] Zwłoki przeniesiono do mieszkania, a następnie pochowano na polu koło olszyny. Widziałam grób Lejba Nilkiewicza.” (Ds 164/69)

W trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej dnia 18 sierpnia 2017 r. w Łubach-Kurkach, jeden z mieszkańców miejscowości wskazał budynek starej szkoły, na terenie której miał być pochowany Lejb Minkiewicz oraz dokładne miejsce złożenia zwłok.

Identyfikacja grobu na podstawie badań

W dniu 21.09.2017 r. dokonano oględzin lokalizacji pojedynczego grobu wskazanego przez świadka (GPS: N53°08.316’E021°51.844′). Miejsce to udało się określić z dużym przybliżeniem dzięki punktowi odnośnemu, którym jest drzewo.

Nie prowadzono badań georadarowych.

Pomiar rzeźby terenu (LIDAR) nie jest pomocny w tym przypadku.

Nie prowadzono kwerendy fotografii lotniczych dla tego obszaru.

Źródła

Kontakt i współpraca

Nadal poszukujemy informacji nt. tożsamości ofiar i lokalizacji żydowskich grobów w Łubach-Kurkach. Jeżeli wiesz coś więcej, napisz do nas na adres mailowy: fundacjazapomniane@gmail.com.

Bibliografia

Ds 164/69, Akta w sprawie zbrodni żandarmów niemieckich w Miastkowie, pow. Łomża, zeznanie z dnia 3.03.1973 r. złożone przed Sądem powiatowym w Łomży, s. 208, 208 v (dokumentacja fotograficzna “Ogólny widok miejsca zamordowania Żyda Lejby. Łuby Kurki”, “Miejsce zamordowania Żyda Lejby, Łuby Kurki”, “Miejsce pogrzebania Żyda Lejba we wsi Łuby Kurki”).

Rejestr miejsc i faktów zbrodni popełnionych przez okupanta hitlerowskiego na Ziemiach Polskich w latach 1939-1945, woj. łomżyńskie, Warszawa 1985, s. 137.


Dziękujemy Conference on Jewish Material Claims Against Germany (Claims Conference) za dofinansowanie projektu badawczego, dzięki któremu zdobyliśmy materiały dotyczące tej miejscowości.

In appreciation to the Conference on Jewish Material Claims Against Germany (Claims Conference) for supporting this research project. Through recovering the assets of the victims of the Holocaust, the Claims Conference enables organizations around the world to provide education about the Shoah and to preserve the memory of those who perished.