Dukla
gmina Dukla, powiat krośnieński, województwo podkarpackieTyp miejsca
Cmentarz żydowski w Dukli [prawdopodobnie chodzi o “nowy” cmentarz].Informacje nt. zbrodni
W Dukli istnieją dwa cmentarze żydowskie, tzw. stary i nowy. Pierwsze pochówki na starym cmentarzu datowane są na XVIII wiek, podczas gdy nowy cmentarz został założony w drugiej połowie XIX wieku. W czasie niemieckiej okupacji dukielskie nekropolie stały się miejscem kaźni i masowych pochówków miejscowych Żydów.
Cytowane poniżej dokumenty nie precyzują na którym z cmentarzy zakopywano zwłoki ofiar Holocaustu. W latach 1942-43 doszło do następujących mordów, których ofiary spoczywają do tej pory w nieoznakowanych mogiłach na dukielskich cmentarzach:
12 lutego 1942 r. zostało zamordowanych 11 osób, ich zwłoki zakopano w grobie o wymiarach 3×1 m. Tego dnia zginęli: Chaim Spira, Majer Rechtschufen, Tyla Freis, Izrael Fries, Zimerspitz, Izak Gutwirt, Feitel Stein, Naftali Stein (lat 32), Moses Zehngut (lat 48) i dwoje dzieci – nazwiska nieznane.
28 marca 1943 r. zamordowano 8 osób, ich ciała zakopano w jednym grobie, wszyscy pochodzili z Dukli: Helena Zajdel, Braja Piotr, Dawid Krill, Józef Krill, Jakub Krill, Jankiel Altholz, Izrael Altholz, Benek Scherer.
W 1943 r. zastrzelono Żydówkę nazwiskiem Ritter w wieku ok. 30 lat zamieszkałą w Dukli na tzw. Łąkach. Zwłoki zakopano na cmentarzu żydowskim (IPN BU 2448/861).
Identyfikacja grobu na podstawie nieinwazyjnych badań.
W trakcie wizji lokalnej dnia 28.07.2014 r. przeprowadzono oględziny starego oraz nowego cmentarza żydowskiego (GPS: cmentarz nowy N49°32’53.8″E21°41’04.0″, cmentarz stary N49°32.518”E 21°41.386′). Wizja odbyła się bez obecności świadka lub świadków.
Nie przeprowadzono badań georadarowych.
Przeprowadzono kwerendę fotografii lotniczych dla tego obszaru, w wyniku której pozyskano zdjęcie lotnicze z dnia 04.07.1944 r. Interpretacja fotografii lotniczej ujawniła miejsca naruszone na terenie starego cmentarza. Widoczne naruszenia w północno-zachodniej, zachodniej oraz wschodniej części cmentarza starego.
Pomiar rzeźby terenu (LIDAR) zwraca uwagę na dwa wyraźne naruszenia na terenie nowego cmentarza.
![](https://zapomniane.org/wp-content/uploads/2018/01/fotografia-satelitarna-1g-1-thumb-top.png)
![](https://zapomniane.org/wp-content/uploads/2018/01/lidar-1c-3-thumb-top.png)
![](https://zapomniane.org/wp-content/uploads/2018/01/fotografia-lotnicza-04.07.1944r-2-thumb-center.png)
![](https://zapomniane.org/wp-content/uploads/2018/01/fotografia-1-lokalizacji-1-3-thumb-center.jpg)
Źródła
Kontakt i współpraca
Nadal poszukujemy informacji na temat lokalizacji grobów w Dukli i tożsamości ofiar. Jeżeli wiesz coś więcej, napisz do nas na adres mailowy: fundacjazapomniane@gmail.com.
Bibliografia
IPN BU 2448/861, Materiały archiwalne.
IPN GK 163/34, Kwestionariusz o egzekucjach masowych i grobach masowych.
IPN Rz 191/149, Ankiety GKBZH w Polsce. Egzekucje. Pow. Krosno.
IPN Rz 191/195, k. 4-8, Okręgowa KBZpNP w Rzeszowie, Rejestr miejsc i faktów zbrodni zbrodni hitlerowskich z pow. Krosno.
IPN Rz 191/311, Obóz pracy w Dukli. Pow. Krosno, OKBZpNP, IPN w Rzeszowie.