Rajbrot

gmina: Lipnica Murowana, powiat: bocheński, województwo: małopolskie

Informacje nt. zbrodni

W lesie zamordowano młodą żydowską kobietę z miejscowości Rajbrot. Pochodziła z jednej z kilku rodzin żydowskich z tej miejscowości. Ciało zagrzebano na miejscu. Lokalizacja grzebaliska była możliwa dzięki dokładnemu wskazaniu pochodzącemu od potomkini mężczyzny, który zakopał ciało kobiety. 

“Córka mężczyzny, który zakopywał zamordowaną dziewczynę żydowską pamiętała to miejsce. To jest już kolejna osoba, która powiedziała mi o tym przypadku. Człowiek pracował w polu i dlatego go zatrudniono do zakopania zamordowanej dziewczyny. Tu była zamordowana w tym lasku i dlatego tutaj ją zakopano korzystając z siły tego mężczyzny, który pracował w polu. Podejrzewam, że ona była miejscowa bo w Rajbrocie było kilka rodzin żydowskich przed wojną.” (Rajbrot, 6 kwietnia 2021 r.)

Upamiętnienie

Miejsce grobu zostało oznaczone drewnianą macewą w 2022 roku ramach projektu “Punkty Odniesienia – oznakowanie 25 żydowskich grobów wojennych drewnianymi macewami”. “Punkty odniesienia” to próba znalezienia sposobu na znakowanie odnalezionych mogił, zanim możliwe będzie ich upamiętnienie. Działanie ma na celu drobną ingerencję w krajobraz tych miejsc, która przypominałaby o tym, co w nim niewidoczne, a często obecne w pamięci lokalnych społeczności. Będąc jedynie tymczasowym upamiętnieniem, drewniane macewy mają otwierać możliwość przejęcia przez lokalne społeczności opieki nad tymi miejscami, oswojenia ich, a być może także uruchomienia własnych, związanych z nimi praktyk lub trwałego ich upamiętnienia. 

Więcej o projekcie można przeczytać tutaj: https://tinyurl.com/muknnyd6

Projekt  “Punkty Odniesienia – oznakowanie 25 żydowskich grobów wojennych drewnianymi macewami.” był realizowany dzięki dofinansowaniu Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny oraz The Matzevah Foundation.


Identyfikacja grobu na podstawie nieinwazyjnych badań.

W dniu 19.10.2020 r. przeprowadzono wizję lokalną w miejscu wskazanym jako grzebalisko 20 – 30 ofiar (GPS: N 51°52.157′ E 021°39.178′). Obszar wskazany znajduje się blisko polnej drogi oraz masztu nadawczego. Ponadto miejsce wytypowane pod badania georadarowe charakteryzuje się bardzo wyraźnym zapadliskiem. Model rzeźby terenu (LiDAR) wyraźnie wskazuje na liczne naruszenia w tym obszarze.
Badania z użyciem georadaru zaplanowano na 2022 r.
Kwerendę fotografii lotniczych zaplanowano na 2022 r.

Transkrypcje

Kontakt i współpraca

Nadal poszukujemy informacji nt. tożsamości żydowskich ofiar w Rajbrot. Jeżeli wiesz coś więcej napisz do nas na adres mailowy: fundacjazapomniane@gmail.com

 

Bibliografia

Nagranie Fundacji Zapomniane [zapis audio], Iwona Z. mieszkanka Rajbrotu, temat i słowa klucze: żydowskie groby w Rajbrocie; rozm. przepr. Anna Brzyska, Rajbrot


Dziękujemy International Holocaust Remembrance Alliance oraz Ambasadzie Republiki Federalnej Niemiec w Warszawie za dofinansowanie projektu badawczego, dzięki któremu zdobyliśmy materiały dotyczące tej miejscowości.