Typ miejsca

Informacje nt. zbrodni

W rezultacie kwerendy archiwalnej w Instytucie Pamięci Narodowej uzyskaliśmy następujące informacje na temat mordów na Żydach w Rembertowie:

• Koniec 1939 r. – karta wysiedlenia odnotowuje zamordowanie ok. 30 Żydów (starców, dzieci) wyciągniętych z kolumny ok. 200 osób, „byli prowadzeni przez las drogą, która prowadzi do Brzozowej Drogi. Tam zostali zatrzymani, zmuszeni do wykopania dołu, ustawienia się na skraju dołu i zostali rozstrzelani zakopani w w/w dołach.” (IPN Bu 2448/1167)

• 15 kwietnia 1942 r. w Rembertowie został zamordowany Chaim Rudnicki ur. 15.05.1987 r. (IPN 2448/1049)

• 19 sierpnia 1942 r. miejscowi żandarmi niemieccy rozstrzelali trzech Żydów. (IPN 2448/1049)

• Sierpień 1942 r. – ul. Cyrulików (lasek) dokonano mordu na 300 Żydach. (IPN Bu 2448/1164)

• Przed 19/20 sierpnia 1942 r. żandarmeria z Rembertowa zamordowała dwóch mężczyzn i kobietę, Żydów o nieustalonych nazwiskach, przywiezionych spoza Rembertowa. Ciała ofiar zakopano w dole w odległości ok. 25 m. od wiaduktu w kierunku Rembertowa.(IPN Bu 2448/1164)

• 19/20 sierpnia i 20 sierpnia 1942 r. – początek likwidacji getta w Rembertowie – niemiecka żandarmeria zamordowała ok. 100 osób, do mordów dochodziło przy ulicach: Okuniewskiej (24 osoby), Artyleryjskiej (12 osób) i Kościuszki (42 osoby). Ciała ofiar zakopano. Uwagi o ofiarach: Żydzi o nieustalonych nazwiskach – kobiety, mężczyźni i dzieci, od niemowląt do starców. Ekshumacji nie było. (IPN 2448/1049)

• W czasie likwidacji getta w Rembertowie Niemcy rozstrzelali „pod murami” ok. 10 osób. „Zakopywano w doły nawet pół żywych ludzi, dużo dzieci.” (IPN Bu 2448/1158)

• 20 sierpnia 1942 r. w czasie akcji wysiedleńczej na terenie Rembertowa zostali zabici: Judka Lejb Ajzefus ur. 15.02.1898 r. oraz Lejzor Rubin. (IPN 2448/1049)

• „22 sierpnia 1942 r. podczas wysiedlania Żydów z getta w Rembertowie zastrzelono na ul. Żwirki 12 trzy kobiety: Basię Ostrzegę ur. 15 lutego 1890 r., Basię Rudnicką ur. w 1915 r., Bajlę Rudnicką ur. w 1918 r.”(IPN 2448/1049)

• „31 sierpnia 1942 r. podczas likwidacji getta w Rembertowie zostali zastrzeleni Icek Rubn ur. 1.01.1907 r. oraz Majer Rubin ur. w 1903 r.” (IPN 2448/1049)

• „latem 1943 r. miała miejsce likwidacja obozu pracy i getta, zamordowano wielu Żydów oraz polską rodzinę, zamordowanych Żydów zakopano pod domem przy ul. Artyleryjskiej 11.” (IPN Bu 2448/1164)

• Rok 1943 – żandarmeria niemiecka zamordowała przez rozstrzelanie i powieszenie ok. 50 kobiet i mężczyzn. Wśród zamordowanych była nieznana liczba Żydów. Powodem egzekucji miała być „przynależność do organizacji”, a przypadku Żydów opuszczenie getta. W rubryce o miejscu pochowania ciał wpisano „miejscowy cmentarz”. (IPN Bu 2448/1164)

• „prawdopodobnie 1943 r. obok wiaduktu kolejowego w kierunku Mińska Mazowieckiego żandarmeria niemiecka zamordowała 9 Żydów o nieustalonych nazwiskach. Miejsce dokonania mordu określono w ankiecie jako „jedne z głównych miejsc straceń, prawdopodobnie było więcej egzekucji”. (IPN Bu 2448/1164)

• „1943 r. Rembertów ul. Markietanki w masowej egzekucji zostało zamordowanych 200 Żydów. Przy powojennej ul. Markietanki (w czasie wojny Batorego, przy poligonie na polu i pod lasem przed ul. Batorego) doszło również do mordu na 20 osobach (15 mężczyzn, 4 kobiet i jednego dziecka), w tym Żydów, dokonanego przez niemiecką żandarmerię. Polaków wyprowadzono z kina, Żydów schwytano w ulicznej łapance. Po wojnie rodziny polskie zabierały swoich bliskich i chowały na cmentarzu.“ (IPN Bu 2448/1164)

• „1943 r. egzekucja na rodzinie żydowskiej ukrywającej w czasie likwidowania getta warszawskiego. Zamordowanych zostało 7 osób, prawdopodobnie 3 dzieci, 2 kobiety i 2 mężczyzn. Mieszkali na ulicy obecnej Paderewskiego. Egzekucję wykonali bezpośrednio żołnierze z oddziałów SS Galicja. Prawdopodobnie był to piątek przed Wielkanocą. Najprawdopodobniej rodzina ta została wydana. Przyszli po nich nad ranem.” (IPN Bu 2448/1164)

• W ostatnich dniach likwidacji getta w Rembertowie zamordowano 50 osób. „Mieszkałem w Rembertowie i w 1944 roku byłem świadkiem likwidacji getta. Widziałem jak wieszali resztę Żydów. Chorych rozstrzeliwano. Widziałem jak powiesili 10 z 50 zakładników żydowskich. Byłem świadkiem jak Niemcy zabili kobietę z dzieckiem na ręku – Żydówkę.” (IPN Bu 2448/1164) Inny świadek zeznał: „Niemiec wyrwał zrozpaczonej matce maleńkie dziecko i na jej oczach roztrzaskał o mur główkę dziecka, a następnie oddał do kobiety trzy strzały.” (IPN Bu 2448/1167)

• 16 października 1944 r. Niemcy zamordowali ok. 10 jeńców wojennych, Rosjan i Żydów, nieopodal fabryki pocisków. (IPN BU 2448/1158)

• Brak daty – Rembertów ul. Żwirki i Wigury, Niemcy zastrzelili ok. 15 osób. „Egzekucje Żydów na ul. Żwirki i Wigury, byli oni tam złapani. Najpierw zabili staruszkę, potem starszego Żyda.” (IPN Bu 2448/1164)

Kontakt i współpraca

Nadal poszukujemy informacji nt. tożsamości żydowskich ofiar w Rembertowie. Jeżeli wiesz coś więcej, napisz do nas na adres mailowy: fundacjazapomniane@gmail.com.

Bibliografia

IPN Bu 2448/1047 Ankiety Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie zebrane w latach 1968-1972. Ankiety dotyczące województwa warszawskiego-XV. Powiat Warszawa: ankiety.

IPN Bu 2448/1048 Ankiety Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie zebrane w latach 1968-1972. Ankiety dotyczące województwa warszawskiego-XV. Powiat Warszawa: ankiety.

IPN Bu 2448/1049 Ankiety Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie zebrane w latach 1968-1972. Ankiety dotyczące województwa warszawskiego-XV. Powiat Warszawa: ankiety.

IPN Bu 2448/1156 Ankiety Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie, zebrane w latach 1968-1972. Ankiety Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie – Warszawa i okolice-XVA. Warszawa – Praga: ankiety

IPN Bu 2448/1158 ankiety Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Warszawa, egzekucje.

IPN Bu 2448/1164 Ankiety Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie, zebrane w latach 1968-1972. Ankiety Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie – Warszawa i okolice-XVA. Warszawa – Praga: ankiety

IPN Bu 2448/1167 Ankiety Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie, zebrane w latach 1968-1972. Ankiety Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie – Warszawa i okolice-XVA. Warszawa – Praga: ankiety

IPN Bu 2448/1169 Ankiety Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie, zebrane w latach 1968-1972. Ankiety Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie – Warszawa i okolice-XVA. Warszawa – Praga: ankiety

IPN Bu 2448/1171 Ankiety Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce oraz Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie, zebrane w latach 1968-1972. Ankiety Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Warszawie – Warszawa i okolice-XVA. Warszawa – Praga: ankiety

Materiały do tej strony zostały opracowane, zdigitalizowane i udostępnione w ramach projektu „Zapomniane miejsca i historie. Rozwój cyfrowego archiwum żydowskich grobów wojennych poza obozami Zagłady”, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.